Bestaande situatie van bebouwd en onbebouwd gebruik (SitEx)

Wat is SitEx?

Wat is SitEx?

SitEx, ofwel de bestaande feitelijke toestand, is een geospatiale inventaris van het feitelijke gebruik van bebouwde en onbebouwde oppervlakten in Brussel. De opmaak van deze inventaris heeft tot doel te achterhalen waar de verschillende stedelijke functies, zoals wonen, handel, kantoren en voorzieningen, zich in de stad bevinden en welke plaats zij innemen binnen de bebouwde omgeving. Daarnaast geeft de inventaris informatie over de bodembezetting (grondinname en ondoorlaatbaarheid) en de bebouwingsdichtheid (aantal bouwlagen en vloeroppervlakte) voor het volledige Brusselse grondgebied.

SitEx is de referentietool die als basis dient voor het Gewestelijk Bestemmingsplan (GBP). De opmaak van een nieuwe kaart van de bestaande feitelijke toestand vormt een essentieel en verplicht onderdeel van de grote herziening van het GBP.

Ambitie

De doelstellingen van de SitEx

Het project heeft twee grote doelstellingen. De eerste is het ondersteunen van de werkzaamheden rond Share The City, de grote herziening van het GBP. In dit kader dienen de SitEx-gegevens voor:

• werkkaarten en een samenvattende kaart voor het openbaar onderzoek van het nieuwe GBP;
• de ruimtelijke uitdagingen in Brussel aan de hand van een reeks indicatoren (gemengdheid, ondoorlaatbaarheid, dichtheid). 

De tweede doelstelling is om het Brussels Gewest op lange termijn te voorzien van een gedeeld instrument voor territoriale monitoring. Via die tool kan de evolutie van het gebruik van gronden en gebouwen worden opgevolgd.

Methode

Een hybride methode

Het SitEx-project streeft naar zeer gedetailleerde informatie, op het niveau van gebouwen en terreinen. Die ambitie brengt verschillende uitdagingen met zich mee: 

• de juiste activiteit op de juiste plek registreren;
• het gebruik tot op het fijnst mogelijke niveau bepalen: het gelijkvloers en de verdiepingen;
• de vloeroppervlakte voor ieder gebruik inschatten;
• voor een evenwichtig informatieniveau zorgen voor het volledige gewestelijke grondgebied.

Om deze opdracht te realiseren, heeft Perspective een hybride methode ontwikkeld. Die combineert thematische gegevens (kantoren, productieactiviteiten, huisvesting, handel, groene ruimten, welzijn en gezondheid, cultuur) verkregen van verschillende partners en via terreinwaarnemingen.

Resultaten

Resultaten: functionele gemendheid, bebouwingsdichtheid en bodemverharding in kaarten

Met behulp van de SitEx-inventaris kunnen voor het gehele Brusselse grondgebied de volgende aspecten in kaart worden gebracht en geanalyseerd: : 

• De bebouwingsdichtheid : geeft de verhouding weer tussen de bebouwde oppervlakte binnen een gebied en de totale oppervlakte van dat gebied. Dit concept, alomtegenwoordig binnen de ruimtelijke ordening, staat centraal in talrijke stedelijke uitdagingen op sociaal-economisch, ecologisch en landschappelijk vlak. Er zijn verschillende sleutelindicatoren berekend en in kaart gebracht op het niveau van de bebouwde blokken: de verhouding tussen vloeroppervlak en grondoppervlak, de grondbezettingsgraad, het gemiddelde aantal verdiepingen van de gebouwen en de maximale hoogte van de bebouwing. Het 11de nummer van ABOUT.Brussels behandelt dit onderwerp. 
• De ondoordringbaarheid van de bodem ; heeft betrekking op bodems waarin regenwater niet of moeilijk kan infiltreren. Bodemverharding verhoogt het overstromingsrisico en de waterstress en is een van de oorzaken van de afname van de biodiversiteit. Op basis van recente gegevens van Leefmilieu Brussel zijn verschillende sleutelindicatoren berekend en in kaart gebracht op het niveau van de stadsblokken: de ondoordringbaarheid van onbebouwde ruimtes, het vegetatiepercentage van onbebouwde ruimtes of het percentage toegankelijke groene ruimte.

• Functionele diversiteit : houdt in dat de stedelijke functies binnen een bepaalde wijk worden gediversifieerd. De verplaatsingen zijn minder belangrijk door de nabijheid van diensten en activiteiten. Zo worden wijken levendiger en is er een evenwichtige verdeling van de stedelijke ruimte. Op gewestelijk niveau is er de afgelopen jaren een afname van de functionele gemendgheid waargenomen. Verschillende sleutelindicatoren zijn in kaart gebracht op het niveau van de stadsblokken: aantal huishoudens, het aandeel aan commerciële ruimtes, het aandeel aan kantoorruimtes, het aandeel aan ruimtes voor productieve activiteiten en het aandeel aan ruimtes bestemd voor voorzieningen van algemeen belang of openbare dienstverlening. 

Partners

Gewestelijke partners

Deze SitEx komt tot stand in samenwerking met heel wat gewestelijke partners, waaronder Leefmilieu Brussel, hub.brussels, Paradigm, urban.brussels, vivalis.brussel, Brussel Economie en Werkgelegenheid, Brussel Huisvesting, Brussel Fiscaliteit en ook de Brusselse gemeenten.